Başlangıç Sayfası Yap

Sık kullanılanlara ekle

 

İznik'e Hoş Geldiniz

   

 İznik ve Depremler

İznik ve Bölgesel Depremler

Bursa ili, Bursa Fayı’nın düşen kuzey bloğu üzerinde ye fayın hemen bitişiğinde kuruludur. Bursa ili batısında ve doğusunda (Kestel ve çevresinde) yine D-B gidişli, birbirine ve Bursa Fayı’na koşut uzanımlı birkaç fay daha vardır. Ancak doğuda Kestel ile batıda Bursa ili merkezi arasında, Bursa fayının düşen kuzey bloğu çok kalın ve gevşek bir alüvyon yelpaze tortulu ve yamaç döküntüsü ile örtülü bulunduğundan, bu fayların varlığı şimdilik saptanamamıştır. Bu kesimde yapılacak derin sismik çalışma ve sondaj ile bu fayların olup olmadığı kesinlikle araştırılmalıdır. Çünkü bu alan 1855 depreminde en ağır hasar ve can kaybının olduğu yerdir. Ayrıca Bursa Fayı Ulubat Gölü içinden ve kuzey kenarından, kalın alüvyon dolgu (havza dolgusu altında Manyas gölü kuzey kenarına değin devam eden çok daha büyük (~120 km), D-B gidişli ve Ulubat-Manyas çöküntüsünü kuzeyden denetleyen bir alt fay zonu da olabilir. Böyle bir durumda, Güney Marmara bölgesinin depremsellik riski beklenenden daha büyük demektir ve fayın batı uzantısı da derin sismik ve büyük ölçekli saha çalışmalarıyla araştırılmalıdır. Bursa Fayı’ ndan kaynaklanan en son yıkıcı büyük depremler 28 Şubat 1855 (Şiddeti:9) ve 11 Nisan 1855 (Şiddeti:10) tarihlerinde olmuş, Bursa ili merkezinde ve yakın çevresinde yüksek can kaybı ve ağır hasara yol açmıştır. (Coburn ve Kuran, 1985) Bu iki yıkıcı depremden sonra, Bursa ili merkezini içine alan alanda, önemli sayılacak yıkıcı bir deprem olmamıştır. Başka bir deyişle Bursa Fayı yada Alt Fay Zonu , yaklaşık 145 yıldır bir sismik boşluk niteliğindedir ve gelecekte ki yıkıcı bir depremin olası yeridir. Tarihsel depremlerden özellikle 28 Şubat 1855 ve 11 Nisan depremleri Bursa ili ve yerleşmelerinde çok can kaybı ve ağır hasara yol açmıştır. 28 Şubat 1855 depreminin bazı kaynaklara göre saat 9.10 da, bazılarına göre ise öğleden sonra saat 13.00 civarında başlayıp batıdan doğuya doğru devam ettiği bilinmektedir. Bu ilk depremde Mustafa Kemalpaşa ve Bursa il merkezi ile birlikte 9 köy, 38 cami (Ulu cami, Yıldırım Beyazıt cami, ikinci Murat cami, vb.); 13 okul, hamam ve kapalı çarşının beş bölümü ile Irganli (Urganlı) ve Set başı köprüleri ağır hasar görmüş ve 300 can kaybı olmuştur. İkinci deprem 11 Nisan 1855 tarihinde ve gece 03’te başlayıp 30 sn kadar sürmüştür.

715

İznik Depremi

.

985

İznik Depremi

.

1064

İznik Depremi

.

1417

Bursa Depremi

şiddeti:7

1674

Bursa Depremi

şiddeti :7

1851

Mustafa Kemal paşa-Bursa Depremi

şiddeti: 8

28.02.1855

Bursa-Mustafa Kemalpaşa Depremi

şiddeti: 9

11.04.1855

Bursa Depremi

şiddeti:10

15.12.1855

Bursa Depremi

şiddeti: 6

17.04.1858

Bursa Depremi

şiddeti: 6

04.06.1860

Bursa Depremi

şiddeti: 6

11.01.1862

Bursa Depremi

şiddeti: 6

24.02.1871

Bursa Depremi

şiddeti: 6

17.01.1872

Bursa Depremi

şiddeti: 6

17.04.1876

Bursa Depremi 

şiddeti: 6

10.05.1878

İznik-Bursa Depremi

şiddeti: 8

30.12.1881

Bursa Depremi   

şiddeti: 5

23.01.1884

Bursa Depremi

şiddeti: 6

Eylül 1887

Bursa Depremi  

şiddeti: 5

14.03.1897

Gemlik - Bursa Depremi

şiddeti: 5

Bu deprem sırasında ise daha önce hasar gören tüm yapılar yıkılırken, yıkılan ve ağır hasar gören köy sayısı 15 ‘e yükselmiş, Bursa il Merkezi ise hemen hemen tümüyle tahrip olmuştur. İkinci depremde Bursa içindeki can kaybı 1300, dışında ise 300 dolayında olmuştur. Depremde yıkılan köyler arasında Soğanlı, Ahudan, Yenice, çeltik, Eymir, Yusuf, çavuş, Panayır, Balıklı, Timurtaş, Tepecik, Eydir, Hacı Eyüp, Dikencik ve Kestel köyleri sayılmakta olup bu köylerin hemen tümü Bursa Fayı’nın kalın alüvyonla örtülü düşen kuzey bloğu üzerinde yer aldığı görülmektedir. Diğer taraftan çok sayıda hamam (Emir sultan, Yeşil, Bit Pazarı, Nalıncılar, çömlek, İbrahim paşa hamamları) ve çarşı (Timur kapı içi, Geyve hani kapısı, Şadırvanlı kapı) ile Bursa kalesi de yıkılmıştır. Ayni şekilde Sultan Osman ve Sultan Orhan’ın Tophane’ deki türbeleri de tahrip olmuştur. Ayrıca yerlerde yarık ve çatlakların oluştuğu, suların fışkırdığı ve Uludağ’dan kaya düşmelerinin de çok yoğun olduğu rapor edilmiştir. Özetle yukarıdaki bilgiler, 1855 Bursa depremlerinin batıda Ulubat Gölü ile doğuda Kestel arasında kalan 9-10 şiddetlerinde etkili olduğu, bunun yaklaşık 7 - 7,3 büyüklülüğünde bir depreme tekabül ettiğini ve Bursa Fayı’ndan kaynaklandığını açıkça belgelemektedir. Diğer taraftan, Bursa Fayı dışında yaralan faylardan kaynaklanan tarihsel ye güncel depremler ise, Bursa il merkezini 5 ila 7 arasında değişen şiddetlerde etkilemektedir. Yine tarihsel depremler, Bursa ve yakın civarlarındaki büyük depremlerin yinelenme aralığının 180 - 260 yıl olduğunu da göstermektedir. Zemin türü, aktif faylara yakınlık, bu fayların kaynaklık ettiği depremlerin büyüklüğü ve yer ivmesi arasında da yakın bir ilişki vardır. Su ile doymuş yada yeraltı su seviyesi yüzeye yakın yumuşak zeminler üzerinde kurulu yapılarda yer ivmesi, aktif faya yaklaşıldıkça, depremin büyüklüğü ve zeminin kalınlığı arttıkça büyümekte ve normal değenin bazen 5 ve6 katina değin ulaşmaktadır.Bursa ili ve bazı yerleşmelerinin depremselliğine bu açıdan bakıldığın da,örneğin Bursa ili merkezinde yer ivmesi, M = 5,2 büyüklüğündeki bir deprem için 0,2g; M = 7 ve üstündeki bir deprem için ise 0,6 g ‘ye kadar artabilir. Sonuç olarak;
Genelde Marmara Bölgesinde olduğu gibi, Bursa ili v e yerleşmelerinin depremselliği sağ yanal doğrultu atımlı Kuzey Anadolu Fay sisteminin Marmara segmentleri tarafından yönlendirilmektedir.Bu çerçevede;
1.) Bursa ili ve bağlı yerleşmelerinde, gerek tarihsel dönemlerde, gerekse içinde bulunduğumuz asırda oluşan depremlerin büyüklüğü 7.2’ye kadar çıkmış, ağır hasar ve can kaybına neden olmuştur.
2.) Bursa ili ve yakın civarındaki büyük depremlerin yinelenme aralığı 180-260 yıldır.
3.) Can kaybı ve ağır hasara neden olan depremlere M.K.Paşa, Bursa ve Geyve-İznik Alt Fay Zonları kaynaklık etmiştir.
4.) M.K.Paşa Alt Fay Zonu 1964 depremi ile önemli miktarda enerji boşaltımı olup, yakın gelecek için, bu hat boyunca büyük deprem beklenmemektedir.
5.) Bursa Fayı ve Geyve İznik Alt Fay Zonları üzerindeki en son yıkıcı depremler 1855 ve- 1500 (?) yıllarında olmuştur. Bu faylar sırayla 145 ye ~-5OO (?) yivdir enerji birikim alanlarıdır (sismik boşluk) ve gelecekte büyük bir yıkıcı depreme neden olabilir. Özellikle Bursa ili merkezi, Bursa fayı üzerinde yer almaktadır. Nüfus, sanayi ve yapılaşmanın bir taraftan Bursa fayı ve ona yakın kesimde, diğer taraftan kalın ve yumuşak (pekişmemiş) zemin üzerinde yoğunlaşmış olduğu hatırlanırsa, depremin bu bölgemiz için ne denli ciddi bir sorun olduğu açıkça görülür.
6.) Bursa ili bağlı yerleşmeler ve yakın çevresinin depremselliğine sırayla Bursa Fayı, M.K. Paşa Alt Zonu, Ulubat Fayı, Geyve-İznik Alt Fay Zonu ve İnönü-Eskişehir Fay Zonu kaynaklık etmektedir. Bu nedenle bu faylar jeolojik ye jeofizik (sismik ye sondaj) çalışmalarıyla 1/25000 ölçeğinde ayrıntılı olarak araştırılmalı, haritalanmalı, geometrik ve kinematik özellikleri sağlıklı biçimde ortaya konmalıdır. Bu bağlamda Özellikle 1855 Bursa depremi Hendek çalışmaları ile yeniden araştırılmalıdır.
 

 

 

 

  Sayfanın Son Değiştiriliş Tarihi:

Yukarı Çık   
 

  

Copyright © İznik Dizayn  - 2010                     Bu Site   İyad   Kurucu Üyesidir